9271cf72

1001 bomen (en een rups)

Thu, 04 Dec 2025 12:27:37 GMT

1001 bomen (en een rups)

Op het terrein van De Houtberg zijn in de afgelopen 5 jaar inmiddels (meer dan) 1001 bomen geplant. Daarnaast is er sprake van natuurlijke verjonging, we zien vooral jonge beukjes, berkjes, dennetjes en lijsterbes.

De bomen die we in de afgelopen jaren geplant hebben, zullen vanwege droogte of wildvraat niet allemaal levensvatbaar zijn, maar met de laatste impuls van 300 bomen dragen we bij aan uitbreiding en versterking van de biodiversiteit. We hebben vooral gekozen voor inheemse boomsoorten. We leren welke prachtige Latijnse namen ze hebben: Acer campestre Spaanse aak) , Alnus cordata (Hartbladige els) Amelanchier lamarckii (Amerikaans krentenboompje), Betula pendula (Ruwe berk), Carpinus betulus Haagbeuk), Cornas mas (Gele Kornoelje), Corylus avellana (Hazelaar), Malus sylvestris (Wilde appel), Prunus padus (Gewone vogelkers), Quercus robur (Zomereik), Salix caprea (Boswilg) en Tilia cordata (Winterlinde). Ze zijn op de vrijgekomen plekken van de Amerikaanse vogelkers geplant. Nu maar hopen dat we in het voorjaar door deze nieuwe boompjes het bos in al z’n glorie kunnen zien!

Want nu is de natuur immers in rust. Hoewel… we zagen vandaag (begin december) nog een rups, de Meriansborstel. Deze rups, die langzaam groeit, zien we voornamelijk tussen juli-oktober. De soort overwintert als pop in een dunne zijdeachtige cocon die gevormd wordt op de waardplant of in de strooisellaag. De rups komt verspreid over het land voor, vooral op de zandgronden en in de duinen. En ook al komt hij algemeen voor, voor ons was dit toch weer even een bijzonder moment.

Stiltegebieden

Sun, 08 Jun 2025 10:19:47 GMT

Het belang van stiltegebieden

Nederland is dichtbevolkt en vol lawaai. Wegen raken steeds voller, nieuwe wegen worden aangelegd en steden breiden uit. Ook in Noord-Brabant zijn echt stille gebieden schaars geworden.

Toch zijn er gebieden waar nog rust en stilte te vinden is. De provincie heeft een aantal van deze gebieden aangewezen als stiltegebieden. Noord-Brabant telt op dit moment 31 stiltegebieden. Deze gebieden worden beschermd tegen te veel geluid. Dat is hard nodig voor zowel mens als dier. In stiltegebieden zijn daarom geen ontwikkelingen toegestaan die (veel) lawaai met zich meebrengen.

Wat wel en niet is toegestaan in een stiltegebied is opgenomen in de Omgevingsverordening Noord-Brabant. Genieten van de rust en rustig recreëren, wandelen en fietsen zijn toegestaan. Activiteiten die van oudsher al in het gebied plaatsvinden, zoals landbouw, bosbouw of jacht, zijn meestal ook gewoon nog toegestaan. De provincie geeft aan dat er regelmatig geluidmetingen worden uitgevoerd. Uit deze metingen blijkt dat in vrijwel alle gebieden de doelstelling voor het vinden van rust en stilte nog steeds wordt behaald. Het is belangrijk dat we die stiltegebieden behouden, beheren, koesteren. Belangrijk voor onze leefkwaliteit, belangrijk voor de natuur en vooral belangrijk voor onze mentale gezondheid. Het verblijven in stille gebieden blijkt rustgevend te werken. Diverse wetenschappelijke onderzoeken hebben de positieve effecten op de fysieke en psychische gezondheid aangetoond. Een verblijf in de natuur waar rust en stilte heerst verlaagt ons stressniveau, zorgt voor ontspanning en bevordert ons aandachtsherstel door vermindering van verstorende prikkels.

De Houtberg ligt in het stiltegebied rondom Riels Hoefke en Landgoed De Hoevens. Het is een uitnodigend gebied met een unieke historie, flora en fauna. De stilte hier is niet als de afwezigheid van iets, maar als de aanwezigheid van alles waar in de onrustige en verwarrende wereld waarin we leven grote behoefte aan is, namelijk RUST. Niet om ons af te wenden van de wereld, maar naar binnen te keren om voorbij ons denken verbondenheid te ervaren met onszelf, anderen en het grote geheel. In dit licht past de nabije Natuurbegraafplaats van De Hoevens als ultieme plek van bezinning op leven en dood.

Maar in het kader van het Nationaal Plan Ruimte voor Defensie staat dit stiltegebied ernstig onder druk door de aanwijzing van dit gebied tot laagvlieggebied voor helikopters en het aanleggen van twee nieuwe landingsplaatsen in militair oefenterrein De Kiek en op de Regte Heide. Laagvliegen betekent van 30 meter boven de grond tot grasspriethoogte. En dit betekent dus oprecht zorgen voor mens,dier en natuur.

Provincies leggen de grenzen van stiltegebieden vast in provinciale milieubeleidsplannen. Gemeenten vertalen dit weer in Omgevingsplannen. Hoe gaan de gemeenten Goirle en Alphen-Chaam om met stilte en geluid in het licht van de opdracht die Defensie nu voor ogen heeft? Op welke bescherming kunnen en mogen we als mens rekenen?

Om alvast in de agenda te noteren: de Dag van de Stilte op zondag 26 oktober 2025.

‘Stilte is universeel

Zij is van niemand en van ons allemaal

Stilte verbindt’

Kikkerdril

Thu, 27 Mar 2025 08:29:39 GMT

Eerste Leg

In een klein poeltje op De Houtberg ontdekten we onlangs kikkerdril. Bij het zien ervan kwam het kind in mij weer boven. Dát is lang geleden dat ik kikkerdril zag! Het wonder van kikkervisje naar kikker maakte ik van dichtbij mee dankzij een enthousiaste leraar. Tegenwoordig zijn er in de leefomgevingen van kinderen nog maar weinig sloten of vijvers. Natuurlijk zijn er prachtige filmpjes en interessante lesprogramma’s o.a. van Natuurmonumenten waar de verschillende stadia van de ontwikkeling van eitje tot kikker te zien zijn. Maar het mooist is toch de natuur écht beleven. We denken dat het dril is van de bruine kikker. We zullen met aandacht het verloop volgen. Behalve de bruine kikker hebben we ook al een boomkikkertje kunnen spotten op het terrein van De Houtberg. We dragen met plezier zorg voor deze beschermde diertjes zodat ook de generatie na ons ze in hun natuurlijke habitat kan bewonderen.

Meer Bomen Nu

Wed, 20 Nov 2024 10:18:28 GMT

Nieuwe kansen voor goede zaailingen

Op ons bosperceel bestrijden we de woekerende zaailingen van de Amerikaanse vogelkers al jaren. Langzaam maar zeker werken we ze uit ons bos. De afgelopen periode hebben we (handmatig!) de zaag gezet in zo’n 50-tal grotere exemplaren en hebben we een aantal héle grote exemplaren geringd. Hierdoor is ruimte ontstaan voor nieuwe aanplant.

Via een actie van Meer Bomen Nu kregen we op de oogstdag een heel divers aanbod aan zaailingen, variërend van o.a. zomereik, grauwe wilg, elsbes, berk, kastanje, lijsterbes en esdoorn. Bij elkaar zo'n 235 stuks. Daarmee hopen we de natuur en alles wat erin leeft, een beetje vooruit te helpen. MEERgroen is de bedenker van de methode van Meer Bomen Nu en wordt organisatorisch ondersteund door Urgenda.

De website van Meer Bomen Nu is informatief en inspirerend, daarmee vergroten we op een leuke manier onze kennis. Maar het leukste van al is toch het fysiek bezig zijn met het ‘redden’ van een aantal boompjes waardoor we de biodiversiteit kunnen versterken. Met onze steeds sterker opwarmende aarde zou je denken dat het een druppel op de gloeiende plaat is. Maar via Meer Bomen Nu zijn in drie winters tijd al zo’n 1,6 miljoen boompjes verplant. Nu geduldig de natuur z’n gang laten gaan en hopen dat deze kleine zaailingen uitgroeien tot mooie grote bomen die op hun beurt weer zorgen voor nieuwe zaailingen.

Halloween in het bos

Mon, 04 Nov 2024 21:44:33 GMT

Griezelen

Halloween, een uit Amerika overgewaaid griezelfeest waar velen kennelijk ook in Nederland aan mee willen doen. Een week geleden sierden uitgeholde pompoenen, grafstenen, skeletten en kunstmatige spinnenwebben vele voortuintjes. Wat die spinnenwebben betreft kun je nu in deze herfstperiode je hart ophalen. Halloween in het bos! De herfstbaldakijnspin weeft prachtige webjes waarop de dauwdruppels schitteren in helder herfstlicht. Het webje lijkt op een hangmatje, maar voor het insect dat in de draden verstrikt raakt, is er weinig rust. De herfstbaldakijnspin hangt onder het web en bijt er vliegensvlug een gaatje in om met z’n kaken het insect te doden. Een echte ‘Dance Macabre’!

Grond, grondig, gegrond!

Sat, 02 Nov 2024 11:57:31 GMT

Rechtbank doet recht aan het landschap

Eerder al maakten we in een bericht op deze website onze verbazing en zorgen kenbaar over het plaatsen van een communicatiemast. Deze is geplaatst op grond pal aan het begin van een cultuurhistorisch waardevol gebied. Landschap heeft geen stem, wij wel. Wij hebben onze stem op diverse momenten laten horen aan het college van de gemeente Alphen-Chaam. Onze bezwaren betroffen de informatievoorziening over de locatie van de communicatiemast en vervolgens het ontbreken van een landschappelijk inpassingsplan.

Overleg met vertegenwoordigers van de gemeente Alphen-Chaam waarbij nadrukkelijk het eigen beleid met betrekking tot waarden van dit gebied aan de orde kwamen, leidde naar onze mening helaas niet tot het gewenste resultaat. De gang naar de rechter bleef over. Op 21 augustus j.l. is het beroep ter zitting behandeld. Op basis van alle aangeleverde stukken heeft de rechtbank grondig onderzoek gedaan. Resultaat: ons bezwaar is gegrond!

Het college van de gemeente Alphen-Chaam is nu aan zet om alsnog op de juiste gronden en volgens het eigen beleid passend bij de uitgangspunten van een Cittaslow gemeente op onze bezwaren te beslissen.

Viespeuken

Tue, 23 Jul 2024 13:28:52 GMT

Viespeuken

Dit berichtje zal waarschijnlijk niet gelezen worden door degene die achteloos z’n peuken heeft uitgestrooid op het zandpad in de omgeving van het Riels Hoefke. Vreemd toch: genieten van de schone natuur en deze dan zó vervuilen én daarmee beschadigen.

Sigarettenfilters zijn allesbehalve biologisch afbreekbaar. Ze bestaan uit acrylacetaat, een kunststof die erg traag afbreekt. Pas na 10 tot 15 jaar schiet er schijnbaar niks meer van over, maar er zit een addertje onder het gras. Want het plastic is niet echt ‘vergaan’, het is afgebroken tot microplastics. Je kunt het dus niet meer zien, maar het richt nog steeds schade aan.

Een sigarettenfilter is ontworpen om (een deel van) de schadelijke stoffen in rookwaren uit de longen van de roker te houden. Dat wil dus zeggen dat al die chemicaliën zich opstapelen ín die filter! Het gaat dus niet alleen over nicotine, maar ook over zware metalen, pesticiden, antivries, arseen … Een groot deel van de peuken komt terecht in het water, waar de schadelijke stoffen oplossen.

Er zijn ook dieren die de peuken verwerken in hun nestopbouw of zelfs integraal naar binnen werken. Vooral in de magen van vissen en vogels worden regelmatig volledige filters aangetroffen. Sommige dieren stikken er zelfs in. Ooit maakte een natuurfotograaf in Amerika een foto van een meeuw die haar jong voert met een peuk. Dan moeten de alarmbellen toch bij iedereen gaan rinkelen!

Ook planten ondervinden last van de meer dan 7.000 schadelijke chemicaliën in sigaretten. Onderzoek wijst uit dat bijvoorbeeld witte klaver tot 30% trager groeit en minder groot wordt wanneer de grond aan zijn voeten vervuild is met peuken.

Soms worden stukjes (snoep)papier en plastic door de wind verspreid. Als we zwerfafval in de natuur aantreffen, ruimen we het zoveel mogelijk op. Het opruimen van peuken maakt me echter wel een beetje treurig. Je leegt je asbak toch ook niet in je huiskamer! Als je als roker wilt genieten van de natuur, ga er dan respectvol mee om. Neem naast je pakje sigaretten ook een zakasbakje mee voor onderweg en leeg de asbak van je auto gewoon thuis of bij de autowasstraat.

Bomkraters vol water

Mon, 03 Jun 2024 15:18:26 GMT

Natste 12 maanden aaneen ooit gemeten

In de kranten wordt bijna dagelijks verslag gedaan van de gevolgen van de ongekend overvloedige regenval die nu al maanden aaneen aanhoudt. De beelden van overstroomde weilanden en buiten hun oevers getreden beken, ook in onze omgeving, staan op ons netvlies.. De lente was landelijk gemiddeld de op één na natste lente sinds het begin van de metingen. April en mei waren recordnat en niet eerder waren 12 maanden aaneen zo nat als de afgelopen 12 maanden. En het regent niet alleen meer dan gemiddeld, het regent ook harder. Dat heeft alles te maken met klimaatverandering: in een warmer klimaat bevat de lucht meer waterdamp, waardoor er meer neerslag uit een bui valt.

Het effect hiervan zien we ook in de omgeving van De Houtberg. Niet eerder zagen we in de bomkraters water staan. Nu staan ze bijna allemaal vol. De wortels van de bomen en struiken die in de bomkrater hun standplaats hebben, kunnen nu moeilijker aan zuurstof komen. Ook veel vogels verkeren door alle natheid in zwaar weer. Insecten kruipen bij regen weg, waardoor oudervogels die voor hun jongen moeten zorgen onvoldoende voedsel kunnen vinden. Weidevogels die wormen op het menu hebben staan, komen nu echter wel goed aan hun trekken. En in de poelen is leven genoeg: het concert van de brulkikkers is al van veraf te horen. Wellicht worden de volgelopen bomkraters ook een nieuwe habitat voor padden en kikkers.

2024: Jaar van het bos

Wed, 14 Feb 2024 09:36:13 GMT

Kun je een relatie aangaan met een boom?

Een relatie is de verhouding tussen mensen, dieren, dingen en begrippen. Een boom is geen mens of dier. En ook geen ding, want hij leeft. Een boom is een autonome levensvorm, hij kan voor zichzelf zorgen. Een boom is een heel ecosysteem op zich. Maar een boom is ook afhankelijk van zijn omgeving: is er voldoende licht, lucht en ruimte om te groeien, is er voldoende water, is de bodem vruchtbaar genoeg? Bomen zijn de dragers van hun omgeving, of het nu gaat om een open veld, een stad of een bos.

Tijdens de nationale viering van de Boomfeestdag in november 2023 kondigden Christianne van der Wal, minister voor Natuur en Stikstof, en Sylvo Thijsen, directeur van Staatsbosbeheer, het Jaar van het bos aan. Dit initiatief markeert het 125-jarige jubileum van Staatsbosbeheer in 2024 en heeft als doel het benadrukken van de waarde van bomen en bos en vergroten van het bewustzijn over het belang van duurzaam bosbeheer.

Stichting De Houtberg draagt door middel van kennis en het aanplanten van nieuwe bomen graag bij aan duurzaam bosbeheer. Kennis doen we onder andere op door het lezen van boeken, bijvoorbeeld ‘Bomen beter begrijpen’ van Wim Peeters maar vooral ook door goed naar bomen te kijken. Door het aanplanten van Winterlinde, Wintereik, Kardinaalsmuts, Hazelaar, wilde Appel, Boswilg en grijze Wilg, Douglasspar, Esdoorn, Haagbeuk, Els, ruwe Berk, gewone Lijsterbes en gewone Vlier, werken we (een beetje mee) aan duurzaam bosbeheer. De afgelopen twee jaar hebben we bijna 500 bomen geplant.

Duurzaam bosbeheer, ook al is het op kleine schaal, is het bos zodanig gebruiken en onderhouden dat ook de toekomstige generaties die mogelijkheid nog hebben. Het is het bos beheren met het oog op de toekomst. Het is werk van lange adem, niet voor niets luidt het gezegde: “Boompje groot, plantertje dood”.

Kijk je naar de historie van ons Nederlandse bos, dan geeft het boekje ‘Boslessen’ van Simon Klingen hierover op een prettig beknopte wijze informatie. Veel bossen in Nederland zijn nog geen 150 jaar oud en golden lange tijd vooral het doel: productie en rendement. Bossen staan de laatste 20 jaar zeker ook vanuit andere perspectieven in de belangstelling, Ze zijn ons inmiddels bewust van hun belang voor biodiversiteit, klimaat en leefbaarheid.

Christianne van der Wal zei tijdens de nationale Boomfeestdag ook nog het volgende: “Van bossen wordt iedereen blij. Het is een heerlijke plek voor mensen om te ontspannen, maar bomen en bos spelen ook een belangrijke rol in het behoud van de rijkdom aan soorten bomen, planten en dieren. En bomen slaan CO2 op. Als minister voor Natuur zie ik graag méér bomen in heel Nederland, niet alleen in natuurgebieden, maar ook in het stedelijk gebied en op het boerenland.”

Laten we gehoor geven aan deze oproep! Bomen zullen óns er niet beter door gaan begrijpen. Maar door het planten van bomen kunnen wij meer lucht en leven creëren. Bomen zijn van toegevoegde waarde voor onze gezondheid. En hoe beter wij in ons vel zitten, hoe beter wij relaties aan kunnen gaan, al dan niet met een boom.

Bospest

Wed, 29 Nov 2023 15:31:22 GMT

Amerikaanse vogelkers

Wie (her)kent hem niet, de Amerikaanse vogelkers. Veel bossen in Nederland zijn ervan vergeven. De soort is in Nederland en België door bosbouwers op grote schaal geïntroduceerd vanaf de jaren twintig van de twintigste eeuw. Ze werd als 'vulhout' in de bossen aangeplant. De kwaliteit van het hout viel echter tegen.

Amerikaanse vogelkers is invasief in West-Europa en kan er de biodiversiteit verstoren. Het is niet voor niets dat de Amerikaanse vogelkers ook wel ‘bospest’ wordt genoemd.

Van eind mei tot en met juni is de bloeitijd met witte bloemen in trossen. De vrucht is een 1 cm grote steenvrucht met een 6–7 mm grote pit. Er ontstaan gemakkelijk zaailingen die zich als een groen tapijt over de bosgrond verspreiden. De plant weet er soms uit te groeien tot een boom van 20 meter hoog.

Begin vijftiger jaren van de vorige eeuw viel het Staatsbosbeheer op dat de Amerikaanse vogelkers plaagvorming vertoonde; waar de struik was aangeplant zaaide hij zich al dan niet met hulp van vogels zeer voorspoedig uit. Staatsbosbeheer, spoedig nagevolgd door andere natuurbeheerders, besloot om niet meer aan te planten, maar de soort voortaan te bestrijden. Zeker in het licht van het Biodiversiteitsverdrag dat, sinds oktober 1995, bestrijding van verdringende exoten voorschrijft. Ook de instandhoudingseis van de EU-Habitatrichtlijn verplicht impliciet tot bestrijding.

De pogingen tot bestrijding leiden veelal niet tot blijvend resultaat, de Amerikaanse vogelkers zal door de gemakkelijke wijze waarop het zaad zich verspreidt, mede door vogels en vossen, altijd wel onderdeel van de Nederlandse/Europese natuur blijven, omdat consequente bestrijding bijna niet vol te houden is.

Ik heb eens het verhaal gehoord van een pachter op een landgoed die dagelijks het landgoed inspecteerde op zaailingen van de Amerikaanse vogelkers om deze met een pincet te verwijderen. Op De Houtberg hebben we inmiddels duizenden zaailingen met de hand verwijderd. We zijn nu ook begonnen om een aantal Amerikaanse vogelkersbomen om te zagen. Daarmee geven we ruimte en licht voor inheemse aanplant. En voor de komende jaren weten we wat ons met betrekking tot het bestrijden van de Amerikaanse vogelkers (handmatig) te doen staat!

Landschappelijke aanfluiting

Wed, 29 Nov 2023 15:02:14 GMT

Landschappelijke willekeur

Dat het landschap en het uitzicht op een natuur- en waardevol cultuurlandschap nabij De Hoevens in Alphen in onze ogen door de plaatsing van een communicatiemast bedorven is, hoeft geen betoog.

De mast krijgen we niet weg. De gemeente heeft bij de verlening van de vergunning een vrijstelling verleend op het bestemmingsplan onder de uitdrukkelijke voorwaarde dat voorafgaand aan de bouw een landschappelijk inpassingsplan zou worden ingediend.

Alphen-Chaam profileert zich als Cittaslow gemeente. Het bewaken en bevorderen van de kwaliteit van de leefomgeving is het allerbelangrijkst voor een Cittaslow. Dit betekent dat een gezond milieu, het versterken van de landschappelijke kwaliteiten hoog op de agenda van de gemeente staan.

Met een goed landschappelijk inpassingsplan zou de mast grotendeels aan het zicht onttrokken kunnen worden met respect voor de omliggende natuur.

Voortdurend hebben we de gemeente Alphen-Chaam gevraagd om inzage te krijgen in dit plan met als voorlopig slotstuk een hoorzitting waarin we de gemeente op haar eigen beleid hebben gewezen inzake landschappelijke inpassingen. De gemeente blijkt nu echter genoegen genomen te hebben met het voorstel van KPN: twee armzalige beukenhaagjes langs het hek van de mast.

De “groene” gemeente Alphen-Chaam beroept zich hierbij op de beleidsvrijheid die zij in deze heeft.

Beleidsvrijheid op dit gebied leidt naar onze mening tot willekeur, makkelijke keuzes en armoedige besluiten. We ervaren het als een landschappelijke aanfluiting zonder respect voor de natuur. Het kan en moet echt anders.

Een vroege start van het paddestoelenseizoen

Wed, 09 Aug 2023 09:17:43 GMT

Een vroege start van het paddestoelenseizoen

Je hoort en ziet het momenteel in heel Nederland: er is sprake van een paddestoelenexplosie! De regenval van de laatste weken is goed voor de natuur. Nu er meer dan gemiddeld vocht in de bodem is gekomen, zien we dat ook paddestoelen daar goed bij gedijen. Er zijn eigenlijk het hele jaar door wel paddestoelen te vinden, maar vroeger dan in voorgaande jaren zien we er nu al meer in en rondom ons bos. Een echte explosie kunnen we het hier nog niet noemen, maar elke paddestoel, schimmel of zwam laat je toch even verwonderd stilstaan. Hoe kan het zo groeien, denk je dan.

"Weet hoe landschap vroeger werd gebruikt en je kunt de natuur veel beter herstellen"

Tue, 30 May 2023 09:29:40 GMT

Uit de Volkskrant

Ariët Kieskamp, Harm Smeenge en Mirjam Broekmeijer allen actief voor de Bosgroepen geven in hun opinie een andere kijk op natuurherstel.

We citeren graag een aantal fragmenten uit de publicatie in de Volkskrant van 30 mei 2023.

"We zijn de vriendschap met water, en daarmee de bijbehorende planten en dieren, zoals weidevogels, kwijtgeraakt. Met als gevolg, het verlies van samenhang tussen landbouw, natuur en landschap: in droge zomers moet onnodig veel water worden opgepompt om het gras op hooggelegen voormalige akkergronden groen te houden.

Of een geforceerde benadering zoals beekmeandering op plekken waar nooit een beek heeft gestroomd, of de aanleg van retentiegebieden terwijl er veel logischere (want van nature lage) plekken in het stroomgebied zijn. Eeuwenoud reliëf wordt vergraven en eeuwenoude structuren opgeruimd om de natuur te ‘herstellen’ of watermaatregelen uit te voeren. "

"..wie het oorspronkelijk landschap met het gebruik door de mens kan lezen, vindt goede aangrijpingspunten om het landschap duurzaam te herstellen. Ons doel is niet om terug in de tijd te gaan. De wereld van Ot en Sien is definitief voorbij. Maar een aanpak via historische landschapsecologie biedt ruimte aan de identiteit van de streek, is kleinschalig en gaat in samenspraak met haar bewoners. Maatwerk dus."

Bedorven landschap

Tue, 28 Mar 2023 15:09:13 GMT

Bedorven Landschap

Verbinding met de natuur?

Of verbinding met een communicatiemast?

De gemeente Alphen-Chaam heeft KPN toestemming gegeven om een communicatiemast te plaatsen pal voor de toegang naar het bosrijke gebied van De Hoevens en het Riels Hoefke. Een landschappelijk en cultuurhistorisch waardevol gebied dat nu, als je via de Kruisbaan langs de natuurbegraafplaats rijdt, toch een in mijn ogen ‘bedorven aanblik’ biedt. Gekeken naar de voorwaarden voor plaatsing werd door de gemeente gemeld dat er voorafgaand aan de plaatsing een goedgekeurd landschappelijk inpassingsplan zou moeten liggen. Er werd voorgesteld om een hegje van 2 meter om het hekwerk te plaatsen… maar hoe hoog de bomen ook zijn, een mast van 40 meter blijft er altijd bovenuit steken. We hopen nog gehoor te vinden voor ons verzoek. Maar het lijkt er vooralsnog op dat we ‘verkeerd verbonden’ zijn.

Ik zal een boom zijn

Tue, 17 Jan 2023 15:08:14 GMT

Ik zal een boom zijn

Dinsdag 17 januari was het zo’n mooie winterse dag waar we na weken van regen naar uitgekeken hebben. Helder, zonnig, rond het vriespunt en windstil. Prachtig licht door de kale takken, vogels zijn nu goed zichtbaar.

We hebben bosonderhoud gepleegd op De Houtberg. Niet met machines, zoals we even verderop tijdens de wandeling door het Riels Hoefke hoorden, maar gewoon met de hand en zonder elektrisch gereedschap. Een redelijk forse den heeft het loodje gelegd, dennenscheerder en letterzetter hebben hem zodanig verzwakt, dat hij helemaal schuin was weggezakt tegen een andere boom. Omwille van de veiligheid hebben we hem omgetrokken en in stukken gezaagd. Het kost energie maar het geeft ook energie om zo bezig te zijn!

Een klein gedicht van J.C. van Schagen om de sfeer van vandaag te duiden:

Ik zal een boom zijn

en ik zal de vogel zijn

die in me nestelt.

Ik zal de grond zijn

waar de boom in wortelt

waar de vogel woont.

Ik zal de wind zijn

en grond en boom en vogel

eindeloos strelen

en onder de boom zal ik de mens zijn

die dit dromend zal bestaan.

12 boslessen

Sun, 13 Nov 2022 12:28:49 GMT

12 boslessen

Toen we - nu bijna twee jaar geleden - eigenaar werden van ons bosperceel bij De Houtberg, waren we vooral enthousiaste bosbelévers.

Dat zijn we nog steeds. Maar inmiddels krijgen we langzaamaan ook meer kennis van bosbeheer en kunnen we gerichter bosbeleid voeren. Aanvankelijk gingen we vooral intuïtief aan de slag, door een exoot als de Amerikaanse vogelkers (ook wel bospest genoemd) zoveel mogelijk te verwijderen. Als het een struik betreft, is dat nogal eens gauw gedaan, maar er zijn ook exemplaren met een stamomvang van 65 cm! En we zagen alles met de hand!

Het boekje ‘12 boslessen’ van Simon Klingen heeft ons geïnspireerd om een deel van bos gericht met inheemse soorten als hazelaar, zwarte Els, Spaanse aak, Gelderse roos en kardinaalshoed te verjongen en daarmee de biodiversiteit te vergroten. Ook zijn we ons bewust van het belang in de balans tussen dood staand hout en dood liggend hout. Kortom, door meer kennis beleven we nóg intenser het bos met nóg meer plezier.

Obsidentify

Fri, 14 Oct 2022 10:59:06 GMT

Met behulp van de app Obsidentify hebben wij de biodiversiteit binnen een afgebakend stuk bos van ongeveer 7.000 m2, gelegen in het gebied De Houtberg bij het Riels Hoefke, in beeld gebracht.

Tekst gaat onder de foto van de kroontjeskorstzwam verder

We hebben dit jaar in dit beperkte gebied alleen al 117 verschillende planten en dieren kunnen vastleggen. Zoogdieren zoals reeën, mollen, egels en bosmuizen maar ook veel vogelsoorten hebben we wel geconstateerd maar niet met de app kunnen vastleggen.

De afgelopen 2 weken hebben we zo’n 30 verschillende soorten paddenstoelen aangetroffen. Van de alom bekende vliegenzwam, het elfenbankje maar ook soorten als de eikenbloedzwam en de kroontjesknotszwam.

In voorjaar en zomer is er ook nog steeds een grote insectenrijkdom. Van de fraaie atalanta tot de eenvoudige bosmestkever. Het meest bijzondere vond ik echter de gedeukte gouden tor.

Door de bank genomen, zijn de aangetroffen soorten, volgens de app, vrij algemeen maar voor ons een echte openbaring van wat er zoal leeft in dit gebied.

Een aanrader dus deze app van het natuurplatform Waarneming.nl. Waarneming.nl is het grootste natuurplatform van Nederland en onderdeel van Stichting Observation International. Vrijwilligers verrichten wereldwijd een massa aan natuurwaarnemingen. Wanneer deze informatie verzameld en gedeeld kan worden, vormen deze data een krachtig instrument voor natuurbehoud, onderzoek, beleid, educatie en beleving.

Het paddestoelenseizoen is weer begonnen

Fri, 30 Sep 2022 13:05:27 GMT

Het paddenstoelenseizoen is weer begonnen

Na de zeer droge zomer is er in de maand september voldoende regen gevallen om ook weer grote aantallen paddenstoelen letterlijk uit de grond te zien schieten. In een ommetje van een half uur door De Hoevens zagen we diverse soorten. Van het gewone elfenbankje, berkenzwammen, valse hanenkammen tot gele en paarse korstzwammen kwamen we daarbij tegen. Het mooiste exemplaar was een uit de kluiten gewassen dennenvoetzwam van zo’n 30 centimeter doorsnede.

De Hoevens en omliggend gebied zijn zeer bijzonder

Fri, 30 Sep 2022 13:05:27 GMT

Niet enkel de natuur en het cultuurlandschap zijn bijzonder maar ook aardkundig is de omgeving van Goirle bijzonder.

De gebieden buiten de beekdalen bestaan overwegend uit licht golvend dekzandlandschap waarin hier en daar lage landduincomplexen voorkomen. Plaatselijk komen ook vennen voor en vochtige laagten in het landschap die niet permanent onder water staan. De overgang van de Regte Heide naar het dal van de Leij is waarschijnlijk de meest gave en best zichtbare heide-beekdal overgang in Noord-Brabant. Vooral de beekdalen van de Rovertsche Leij en de Lei (en zijbeken) zijn opvallend diep ingesneden, met goed zichtbare en plaatselijk relatief hoge en steile beekdalwanden. Dit is vooral zo waar deze beekdalen dichtbijgelegen landduincomplexen aansnijden, wat vooral goed zichtbaar is in het geval van de Rovertsche Leij. Het beekdal van de Poppelsche Leij is over het algemeen minder diep en steil ingesneden. De beken zelf zijn door de mens rechtgetrokken, behalve de Rovertsche Leij. Deze vertoont goed ontwikkelde vrije meanders die plaatselijk met opvallend steile en hoge stootoevers de vlakbij gelegen lage duinen aansnijden.

In historisch perspectief

Fri, 30 Sep 2022 13:05:26 GMT

Cultuurhistorie
Op de Regte Heide en in de directe omgeving ervan komen een aantal prehistorische grafheuvels voor. De Regte Heide zelf vormt een oud heidecultuurlandschap. Plaatselijk komt vooral langs de Lei en de Rovertsche Leij nog
oude beemdenpercelering voor. In het zuidwesten van het gebied van de Regte Heide vormt het coulissenlandschap van De Hoevens een historische groenstructuur. Ook delen van de beekdalen van de Poppelsche en Rovertsche
Leij bevatten historische groenstructuren.

Historie - Door de tijden heen geroerde grond

Het gebied kent een uitgebreide historie en kent in de loop van de tijd veel veranderingen.

Prehistorie

Op de Regte Heide zijn een zestal grafheuvels terug gevonden uit de Vroege en Midden Bronstijd (circa 1700 tot 1000 vóór Christus), die in een naar het westen gekeerde boog liggen aan de rand van het heidegebied. Alles wijst op een nederzetting met hutten en akkertjes uit die tijd. Uniek is de recente vondst van sporen van zgn. raatakkers nabij de Leeuwerkeneik, naast elkaar gelegen kleine akkertjes, welke zichtbaar zijn gemaakt met moderne 3D-techniek op hoogtekaarten.